سرانه مطالعه کتاب در کشور به پایینترین سطح در دهههای اخیر رسیده است؛ کارشناسان، افزایش استفاده از فضای مجازی و کاهش دسترسی به منابع فرهنگی را از عوامل اصلی این افت میدانند.
به گزارش رویداد شرق در سالهای اخیر، آمارها و شواهد میدانی نشان میدهند که سرانه مطالعه کتاب در کشور با کاهش چشمگیری مواجه شده و جای خود را به مطالعه سطحی در شبکههای اجتماعی داده است؛ موضوعی که کارشناسان فرهنگی نسبت به آن هشدار میدهند.
مطابق با آخرین نظرسنجیها، بخش زیادی از مردم، بهویژه جوانان، روزانه چندین ساعت را در فضای مجازی میگذرانند، در حالی که زمان اختصاصدادهشده به مطالعه کتابهای چاپی و حتی الکترونیکی به کمتر از ۲۰ دقیقه در روز رسیده است.
کارشناسان دلایل مختلفی برای این وضعیت برمیشمرند؛ از افزایش هزینههای کتاب و نبود عدالت در دسترسی به منابع فرهنگی گرفته تا جذابیتهای تصویری و سطحی فضای دیجیتال. برخی نیز معتقدند که نبود آموزش صحیح در دوران مدرسه برای علاقهمند ساختن کودکان به مطالعه، نقش پررنگی در این روند داشته است.
رضا خالقی، پژوهشگر حوزه فرهنگ و رسانه، در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار داشت:
“فرهنگ کتابخوانی به تلاش مداوم نهادهای آموزشی و فرهنگی نیاز دارد. اگر از سنین پایین، کتاب بهعنوان نیاز معرفی نشود، در بزرگسالی تبدیل به یک انتخاب هم نخواهد شد.”
با وجود این وضعیت، برخی کمپینهای مردمی و پروژههای کتابخوانی در شبکههای اجتماعی تلاش کردهاند تا علاقه به مطالعه را در میان مردم زنده نگه دارند. کتابفروشیهای سیار، طرحهای تخفیفی نمایشگاه کتاب، و تولید محتوای خلاقانه پیرامون کتاب از جمله تلاشهای انجامشده برای جبران این خلأ فرهنگی است.
با توجه به اهمیت مطالعه در افزایش آگاهی، ارتقای سطح گفتوگوی اجتماعی و توسعه فردی، انتظار میرود نهادهای فرهنگی و رسانهای برنامهریزی جدیتری برای احیای فرهنگ مطالعه داشته باشند.
